Sztuka obróbki kamieni ozdobnych: od surowego kamienia do pięknej biżuterii

Jakie są szlify kamieni szlachetnych i ozdobnych

Istnieje wiele rodzajów szlifów kamieni. Poniżej przedstawiamy 10 najpopularniejszych i najciekawszych z nich.

Szlif kaboszonowy

To prosty krój, który nadaje kamieniom gładkiej, zaokrąglonej formy, bez ostrych krawędzi. Spód minerału zwykle jest płaski, choć można spotkać się z kaboszonami o dwóch wypukłych powierzchniach (dolnej i górnej).

Tak oszlifowane kamienie mają kształt okręgu lub owalu.

Szlif kaboszonowy najczęściej stosuje się przy obróbce:

• nieprzezroczystych kamieni, np. opalu;
• aby ukryć niedoskonałości minerałów;
• dla wydobycia efektów optycznych, np. efekt kociego oka i asteryzm.

Szlif brylantowy

To krój, który wykorzystuje się przede wszystkim w ramach obróbki diamentów.

Szlif wyróżnia co najmniej 58 trójkątnych fasetek (25 w podstawie i 33 w koronie), które układają się one od zewnątrz do centrum kamienia.

Taki sposób obróbki minerałów sprawia, że uzyskuje się najmocniejszy możliwy połysk i blask.

Podobny do kroju brylantowego jest szlif cyrkonowy, który ma więcej fasetek w podstawie.

Szlif szmaragdowy

Wykorzystuje się go do obróbki wielu kamieni szlachetnych i półszlachetnych o większych rozmiarach.

Ten rodzaj kroju stanowi odmianę szlifu schodkowego. Dzięki stopniowym, prostym fasetkom ułożonym równolegle do obręczy kamienia uzyskuje się fenomenalny efekt linii światła i ciemności określany jako „sala luster”.

Tak oszlifowany minerał ma kształt prostokąta.

Szlif szmaragdowy stosuje się w jubilerstwie, aby wydobyć głębię barw kamieni.

Szlif bagietkowy

Wyróżnia się równoległymi, schodkowymi cięciami, które nadają kamieniom przejrzystości i klasycznego charakteru. Minerały przyjmują kształt prostokąta.

Rewelacyjnie sprawdza się przy kamieniach o jasnych i intensywnych barwach.

Szlif Briolette

Był szczególnie popularny w czasach wiktoriańskich. Nadaje kamieniowi kształt łzy, okręgu lub owalu gęsto pokrytych trójkątnymi fasetami.

Szlif portugalski

To jeden z najtrudniejszych szlifów, który można wykonać tylko na niektórych kamieniach (jasne lub średnio jasne, o dużej głębi). Tworzy go kilka poziomów faset (trzy w podstawie i dwa w koronie).

Tradycyjny krój portugalski wyróżnia aż 161 fasetek w kształcie rombu.

Szlif zachwyca zjawiskowym odbijaniem światła.

Szlif Princessa

To fantazyjny krój. Obróbka kamieni ozdobnych tym szlifem sprawia, że zyskują one formę kwadratu lub prostokąta.

Princessa wyróżnia się wyjątkowym iskrzeniem dzięki dodatkowemu fasetowaniu.

Szlif markiza

Kamienie o szlifie markiza mają kształt łezki o dwóch zaostrzonych końcach. Krój charakteryzuje się 57 fasetkami równomiernie rozłożonymi na powierzchni minerałów.

Szlif ma sprawiać wrażenie, że kamienie są większe.

Pierścionki z tak oszlifowanymi minerałami mają wydłużać i wysmuklać palce.

Szlif poduszkowy

Charakteryzuje się zaokrąglonymi krawędziami i kształtem prostokąta lub kwadratu. Ma od 58 do 64 większych rozmiarów faset.

Ten krój wykorzystuje się do szlifowania diamentów, aby podkreślić ich połysk i zapewnić grę iskierek.

Szlif gruszka

To krój, który łączy w sobie cechy szlifu markiza i owalnego. Kamień nabiera kształtu łezki lub kropli o 71 równomiernie rozłożonych fasetkach.

Ceniony jest za szczególnie elegancki charakter i piękne odbijanie światła.

Jak domowym sposobem szlifować kamienie

Chcesz w prosty sposób oszlifować kamienie w domu, bez używania specjalistycznych urządzeń? Jest na to rozwiązanie! Miej jednak na uwadze, że proponowana metoda sprawdzi się przy miękkich minerałach. Twardsze okazy będą wymagały użycia szlifierki lub pracy specjalisty w szlifierni kamieni szlachetnych.

Jak oszlifować miękkie kamienie

Kamienie, które bez problemu poddasz obróbce poniższą metodą, to:

• bursztyn,
• perła,
• fluoryt,
• koral,
• malachit.

Możesz też spróbować oszlifować nieco twardsze minerały, takie jak: turkus, hematyt, obsydian, lapis lazuli czy opal. Pamiętaj jednak, że ich obróbka omawianą metodą będzie wymagała więcej czasu i wysiłku i może nie być odpowiednio skuteczna.

Czego będziesz potrzebować:

• cztery papiery ścierne o różnej granulacji (180, 400, 600 i 1200),
• sztywnej, grubszej podkładki lub deski do krojenia (np. plastikowej),
• ścierki lub innej tkaniny (do podłożenia pod podkładkę lub deskę, do wycierania do sucha kamienia),
• pasty do polerowania,
• wody.

Jak szlifować kamienie krok po kroku:

1. Rozłóż ścierkę w miejscu, w którym będziesz pracować. Połóż na nią podkładkę lub deskę. (Wielkość szmatki powinna być większa niż deski czy podkładki, ponieważ zabezpiecza ona miejsce pracy).
2. Na desce lub podkładce połóż papier ścierny o najmniejszej granulacji – 180. Wylej na niego kilka łyżek wody. To zapobiegnie powstawaniu rys na kamieniach.
3. Zacznij pocierać wybranym minerałem o zmoczoną część papieru ściernego. To, ile razy i w jakich miejscach musisz oszlifować kamień, zależy od kroju lub efektu, jakie chcesz uzyskać.
4. Gdy osiągniesz oczekiwany rezultat, spłucz minerał w wodzie. Jeśli zajdzie taka potrzeba, doszlifuj wybrane miejsca. 
5. Weź papier ścierny o większej granulacji – 400. Powtórz te same czynności co poprzednio: nalej wody, pocieraj kamieniem o papier wszystkimi oszlifowanymi krawędziami i spłucz go.
6. Znowu zmień papier na ten o większej granulacji – 600, i powtórz te same czynności co przy wcześniejszych granulacjach.
7. Tak samo postępuj przy papierze ściernym o granulacji 1200.
8. Gdy już skończysz szlifować kamień, chwyć skrawek materiału, nałóż na niego pastę do polerowania i wypoleruj wszystkie krawędzie minerału.
9. Aby sprawdzić, czy wszystkie ścianki kamienia są błyszczące, możesz opłukać minerał pod wodą i w razie potrzeby jeszcze raz (lub więcej) wypolerować go pastą.
10. Oszlifowany i wypolerowany kamień osusz szmatką i… gotowe!

Źródło domowego sposobu szlifowania kamieni: „How To Polish Stones and Cut Gemstones By Hand” („Jak ręcznie polerować kamienie i ciąć kamienie szlachetne”).